عده‌اى همانند مجاهد بر اين باورند كه اين سوره در مدينه نازل شده است . « 1 » اما حسين بن فضل آن را لغزشى از مجاهد مىشمارد . « 2 » برخى هم گفته‌اند نصف آن در مكه و نصف ديگر در مدينه نازل شده است ، « 3 » ولى به نظر اين قول ضعيف و بدون دليل مىباشد . واحدى مثل بسيارى از دانشمندان ديگر بعيد مىداند كه پيامبر اكرم طى ده سال اقامت خود در مكه ، نماز را بدون فاتحه خوانده باشد . « 4 » اسامى سوره حمد از نظر گروهى اين سوره به خاطر شرافت و فضيلتى كه دارد دو بار بر پيامبر اكرم ( ص ) نازل شده است و به همين خاطر براى سوره حمد اسامى بسيارى بيان كرده‌اند . 1 ) فاتحة الكتاب ؛ زيرا كتابت مصحف با اين سوره آغاز شد و قرآن با اين سوره قرائت مىشود و نماز هم با اين سوره آغاز مىشود . 2 ) سورة الحمد ؛ زيرا در اين سوره حمد و ستايش خداوند بيان شده و با عبارت الْحَمْدُ للّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ آغاز شده است . 3 ) ام القرآن يا ام الكتاب ؛ زيرا اين سوره اساس و اصل قرآن است و مادر و ام هر چيز ريشه آن مىباشد . 4 ) الوافية ؛ زيرا در نماز نمىتوان اين سوره را تقطيع كرد بر

--> ( 1 ) . على بن محمد ، النكت و العيون ، ( تفسير الماوردى ) ، ج 1 ، ص 45 . ( 2 ) . ر . ك : زركشى ، البرهان ، ج 1 ، ص 194 . ( 3 ) . سيوطى ، الاتقان ، ج 1 ، ص 46 . ( 4 ) . واحدى ، اسباب النزول ، ص 13 .